- Villa Romana del Casale to ruiny starożytnej posiadłość leżącej niedaleko miasta Piazza Armerina w samym sercu Sycylii
- Prowadzone przez lata liczne wykopaliska nie dostarczyły precyzyjnych informacji o historii willi oraz o tożsamości jej właścicieli. Szacuje się, że początki posiadłości sięgają okresu późnego Cesarstwa Rzymskiego (prawdopodobnie powstała w IV w n.e.)
- Rozmiar rezydencji wskazuje, że była ona centrum olbrzymiej posiadłości wiejskiej. W tym okresie na terenie Sycylii funkcjonowały tzw. latyfundia, czyli rozległe posiadłości ziemskie, gdzie do prac rolniczych zmuszani byli niewolnicy. Willa była prawdopodobnie siedzibą zarządcy ziemskiego. Przypuszcza się, że właściciel mógł pełnić funkcję senatora lub być arystokratą powiązanym z rodziną cesarską
- Willa była właściwie kompleksem składającym się kilku dziedzińców wokół których znajdowały się łaźnie oraz 50 pokoi pełniących funkcje mieszkalne i reprezentacyjne
- Pozostałości rezydencji przetrwały do czasów współczesnych dzięki… katastrofie naturalnej. W XII wieku w wyniku wielkiej powodzi osunęło się zbocze sąsiedniego wzgórza, grzebiąc zabudowania na wiek
- Co ciekawe mimo iż najwyższe punkty budynku wystawały ponad ziemie, przez wieki nikt nie wiedział o losie willi, a na jej terenie prowadzono… prace rolnicze
- Odnalezienie pojedynczych elementów antycznej rezydencji spowodowało, że na początku XIX wieku przeprowadzono pierwsze badanie terenu, a pierwsze duże prace wykopaliskowe ruszyły w 1929 roku pod przewodnictwem Paolo Orsiego (później duże prace archeologiczne prowadzili także Giuseppe Cultrera i Gino Gentile)
- Katastrofalne osunięcie ziemi zniszczyło większość ścian i przepięknych fresków, ale zachowało się to co dziś najbardziej zachwyca i jest powodem sławy starożytnej rezydencji czyli efektowne mozaiki
- Pod grubą warstwą ziemi i mułu odkryto jedną z największych i najlepiej zachowanych kolekcji późnorzymskich mozaik na świecie. Przepiękne, kolorowe dekoracje zdobiły posadzki w prawie każdym pokoju willi zajmując powierzchnię prawie 3500 m²
- Mozaiki posadzkowe tworzone były z niezwykłą dokładnością i dbałością o każdy detal. Dekoracyjne podłogi miały przedstawiały postacie i historie z mitologii, obrazowały sceny z życia codziennego, elementy sportu i różnych gier oraz bardzo ważne w dawnych czasach motywy polowań, w tym polowań na egzotyczne, afrykańskie zwierzęta
- Ze względu na wygląd i charakter prezentowanych dekoracji oraz na użycie w niektórych pracach drobnych kamieni pochodzących z Afryki przyjmuje się, że efektowne posadzki zostały prawdopodobnie wykonane przez afrykańskich artystów i rzemieślników na początku IV wieku n.e. (podobne wzory znaleziono w starożytnych miastach Afryki Północnej)
- Niektóre mozaiki posadzkowe tworzą odrębne historie jak na przykład monumentalna, licząca ponad 65 metrów długości i 5 metrów szerokości mozaika obrazująca polowanie na dzikie zwierzęta (Ambulacro della Grande Caccia Mosaico). W długim korytarzu przedstawiono sceny łowów afrykańskiej zwierzyny: antylop, słoni lwów, lampartów, czy nosorożców
- Inne ciekawe mozaiki to:
- Małe polowanie prezentujące sceny polowania na leśną zwierzynę (dziki, zające, jelenie) oraz późniejszą ucztę
- Dziewczęta w bikini ukazujące młode kobiety uprawiające sport w strojach przypominających współczesne… stroje kąpielowe (mozaika zwana także Salą Gimnastyczek lub Komnatą Dziesięciu Dziewic)
- Wyścigi prezentujące wyścigi kwadryg (rydwanów) w Circus Maximus w Rzymie
- Pokój erotyczny gdzie ukazana jest scena erotyczna pomiędzy młodym mężczyzną i młodą kobietą.
- Mozaiki w głównym budynku kompleksu ogląda się z góry, spacerując po specjalnie przygotowanym podeście
- W 1997 roku Villa Romana del Casale została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO