- Na przestrzeni wieków w Caltagirone mieszały się wpływy greckie, rzymskie i arabskie, które oddziaływały na architekturę, kulturę i sztukę
- Miasto położone jest na trzech wzgórzach, a jego najstarsza część znajduje się na najwyższym wzniesieniu
- Architektura starego miasta to efekt odbudowy po tragicznym trzęsieniu ziemi z 11 stycznia 1693 roku, które zniszczyło nie tylko Caltagirone ale także wiele innych miast Sycylii
- Barokowa starówka miasta to plątanina stromych, wąskich ulic i placów, przy których stoją liczne kościoły i pałace
- Położenie na wzgórzu, różnica poziomów i konieczność połączenia różnych części miasta – te czynniki spowodowały, że w Caltagirone powstały monumentalne schody (Scalinata di Santa Maria del Monte) – obecny symbol miasta
- Schody składające się ze 142 stopni zbudowane są z lawy wulkanicznej i ozdobione kolorowymi płytkami ceramicznymi
- Każdy stopień zdobi kilkadziesiąt jednakowych płytek prezentujących różne wzory: figury, kwiaty, postacie z bajek i mitologii, motywy religijne czy motywy nawiązujące do historii miasta. Cała ta góra mozaiki jest swoistą galerią sztuki na świeżym powietrzu
- Schody służą także jako… scena podczas różnych wydarzeń kulturalnych i festiwali. Podczas uroczystości majowych stopnie zdobią setki wazonów z kolorowymi kwiatami, z kolei w lipcu i sierpniu schody są oświetlane „morzem” lampionów tworząc spektakularny pokaz świetlny
- Kolorowymi kaflami ozdobione są nie tylko wielkie schody. Spacerując ulicami historycznego centrum miasta na każdym kroku można natknąć się na ceramiczne dekoracje zdobiące ściany budynków, mosty, kościoły czy parki
- Caltagirone uważane są za stolice sycylijskiej ceramiki, a jej produkcja jest głęboko zakorzeniona wśród mieszkańców. Od czasów starożytnych miasto słynęło z obróbki gliny, jednak dopiero żyjący w mieście Arabowie przyczynili się do rozwoju rzemiosła ceramicznego
- Tradycje garncarskie przekazywane są z pokolenia na pokolenie. Dziś w Caltagirone funkcjonuje wiele galerii i wystaw, a w lokalnych małych sklepikach można kupić kolorowe talerze, wazy, misy, a także charakterystyczne dla Sycylii ceramiczne szyszki sosnowe czy wazony z motywem „głowy Maura”. W sklepikach można nie tylko kupić ceramiczne cuda, ale także wziąć udział w warsztatach wytwarzania i zdobienia ceramiki
- Najstarsza część miasta rozciąga się od wielkich schodów aż do parku Giardino Pubblico Villa Comunale
- Na szczycie „Schodów do nieba” znajduje się plac, przy którym stoi kościół Chiesa Santa Maria del Monte. Wewnątrz świątyni można podziwiać dwustronny obraz z XIII wieku z wizerunkiem
Madonny di Conadomini (z jednej strony ukazany jest wizerunek Madonny, z drugiej obraz Zmartwychwstałego Chrystusa). Ze wspomnianego placu rozciąga się piękny widok na stare miasto oraz pozostałe części Caltagirone położone na sąsiednim wzgórzu
- U podnóża wielkich schodów znajduje się plac Piazza del Municipio, gdzie znajduje się m.in. ratusz miejski oraz pałac Galleria Luigi Sturzo z pięknymi mozaikami we wnętrzu
- Idąc dalej docieramy na plac Piazza Umberto I z barokową Katedrą San Giuliano (Basilica Cattedrale di San Giuliano)
- Przy placu Piazza Umberto I swój początek ma Via Roma, jedna z głównych ulic Caltagirone łącząca stare i nowe miasto
- Przy Via Roma stoją m.in.
- bogato zdobiony budynek dawnego Więzienia Bourbon (Carcere Borbonico), w którym obecnie mieści się muzeum Musei Civici Luigi Sturzo, gdzie zobaczyć można skarby archeologiczne i kolekcje obrazów
- kościół św. Franciszka z Asyżu (Chiesa Sao Francesco D’Assisi) z efektowną barokową fasadą i znajdujące się tuż obok Muzeum Diecezjalne (Museo Diocesano Caltagirone)
- stary barokowy belweder (Tondo Vecchio) czyli zabytkowa ozdoba ulicy
- Via Roma przebiega przez kamienny Most Św. Franciszka (Ponte di San Francesco) z 1655 roku, ozdobiony kolorową mozaiką
- Na pograniczu starego i nowego miasta znajduje się rozległy park miejski (Giardino Pubblico della Villa Comunale) urządzony w stylu angielskim i ozdobiony wieloma ceramicznymi dekoracjami
- W znajdującym się na terenie parku Muzeum Ceramiki (Museo Regionale della Ceramica) podziwiać można wyroby ceramiczne z różnych okresów historycznych powstałe w Caltagirone oraz w innych rejonach Sycylii
- Caltagirone wraz z ośmioma innymi miastami południowo-wschodniej Sycylii zostało wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO (wspólny wpis obejmujący późnobarokowe miasta doliny Noto – Val di Noto)
