- Bari – stolica Apuli
- Od początku swojego istnienia Bari (w starożytności znane jako Barium) było ważnym portem starożytnego Rzymu
- Miasto miało silne związki z Polską. Dawnym Księstwem Bari władała pochodząca z mediolańskiej rodziny Sforzów – królowa Polski Bona (żona Zygmunta Starego, matka Zygmunta Augusta)
- Przez długi czas Bari było samodzielnym królestwem, potem przeszło pod panowanie królestwa Neapolu, a w późniejszych latach pod zwierzchnictwo Królestwa Włoskiego
- W czasie II wojny światowej (2 grudnia 1943 roku) samoloty niemieckiej Luftwaffe zbombardowały port w Bari. Wydarzenie to określane jest jako „Małe Pearl Harbor”
- Intensywny, trwający 20 minut nocny nalot rozgromił flotę aliancką (zatonęło 28 statków i tym dwa polskie) i spowodował śmierć ponad 2 tyś. ludzi
- Wśród zbombardowanych statków z zaopatrzeniem i uzbrojeniem, był okręt Liberty John Harvey, który przewoził gaz musztardowy (ulatniający się gaz bojowy znacznie powiększył liczbę ofiar). Przez kolejne dekady incydent w porcie w Bari był tuszowany przez władze zachodnie
- Sercem miasta jest średniowieczne Stare Miasto (Bari Vecchia) czyli plątanina wąskich uliczek, zabytkowych kamienic i uroczych placów, wewnątrz którego ukryte są najważniejsze zabytki miasta
- Symboliczną „bramą” starówki jest plac Piazza del Ferrarese i przylegający do niego Piazza Mercantile, oba otoczone zabytkowymi budynkami
- Plac Piazza Mercantile w dawnych czasach był rynkiem miejskim. Stojący przy placu pałac Palazzo del Sedile z dobudowaną wieżą zegarową pełnił kiedyś funkcję ratusza, w którym urzędowały władze miasta, a na płycie rynku mieściło się duże targowisko
- Dziś wokół placu ulokowały się kawiarnie, restauracje, sklepy z pamiątkami. Na środku stoi stary pręgierz (Colonna della Giustizia) z 1002 roku zwany także kolumną wstydu lub kolumną sprawiedliwości. Obecnie pręgierz jest punktem orientacyjnym i popularnym miejscem spotkań, z kolei dawniej był miejscem gdzie wymierzano publiczne kary
- Piazza del Ferrarese łączy się z nadmorską promenadą, to także tutaj swój początek ma ulica Via Venezia, będąca deptakiem prowadzącym wzdłuż murów miejskich z widokiem na morze Adriatyckie
- Miejscem szczególnie popularnym wśród mieszkańców jest plac Largo Albicocca. Schowany gdzieś w zaułkach starego miasta w dzień jest pusty i niepozorny, natomiast w nocy na efektownie oświetlonym placu jest tłumnie i gwarno. Można tam zjeść jedną z najlepszych w mieście pizz oraz spróbować innych włoskich przysmaków
- Postacią szczególną dla mieszkańców miasta jest… Święty Mikołaj. Na starym mieście znajduje się jedno z najważniejszych sanktuariów chrześcijańskich na świecie, czyli Bazylika św. Mikołaja (Basilica di San Nicola)
- W 1087 roku z obleganej przez muzułmanów tureckiej Miry udało się wywieźć relikwie Św. Mikołaja, które trafiły do Bari i to tutaj na miejscu dawnej rezydencji katepano (najwyższy bizantyjski urzędnik) wybudowano świątynię
- Wokół relikwii czuwali i modlili się najlepsi europejscy rycerze wyruszający na wyprawy krzyżowe do Ziemi Świętej. Dziś w krypcie katedry znajduje się Grób Św. Mikołaja, który ma postać kamiennego ołtarza
- Bazylikę św. Mikołaja uznawaną za perłę architektury romańskiej wyróżnia skromność i prostota. Jej zewnętrzna fasada z masywnymi białymi murami bardziej przypomina twierdzę obronną niż kościół
- Surowe, romańskie są także wnętrza świątyni, na tle których szczególną uwagę zwraca drewniany, złocony sufit ozdobiony XVII-wiecznymi malowidłami, a także kamienny tron biskupa Eliasza z XI wieku i stojący przed nim ołtarz, przykryty kamiennym baldachimem (Cyborium Eustacjusza) z XII wieku
- Miejscem szczególnie ważnym jest pochodzący z 1593 roku marmurowy nagrobek Bony Sforzy, powstały na zamówienie jej córki Anny Jagiellonki
- Królowa Bona podczas pobytu w Bari została otruta przez swego zaufanego dworzanina Jana Wawrzyńca Pappacodę, działającego na zlecenie Habsburgów
- Mauzoleum królowej znajdujące się zaraz za głównym ołtarzem zdobi rzeźba klęczącej Bony w otoczeniu patronów Polski i Bari czyli św. Stanisława i św. Mikołaja. Poniżej dwie alegorie żeńskie przedstawiają herb Królestwa Polskiego i księstwa Bari, a na czarnym marmurowym sarkofagu widnieje łaciński napis: Bogu Najlepszemu, Największemu. Ku Pamięci Bony, Królowej Polski – ukochanej żony Zygmunta I, najpotężniejszego króla Polski, wielkiego księcia litewskiego, rosyjskiego, pruskiego, mazowieckiego i żmudzkiego – księżnej Bari, księżnej Rossano, która jest córką Gian Galeazzo Sforzy, księcia Mediolanu i Izabelli Aragońskiej, która swoimi cnotami dowiodła świetność rodu Alfonsa II, króla Neapolu, a także godności Królewskiego Mości, ten pomnik jako wyraz pobożności postawiła ukochanej matce Anna Jagiellonka, królowa Polski, żona Stefana I, po pochowaniu królów, swego ojca, brata i męża oraz trzy siostry, uiszcza ofiarę na wieczyste msze wypominkowe w roku Pańskim 1593. Żyła 65 lat, siedem miesięcy i dziesięć dni
- Ważnym punktem starego miasta jest stojąca na placu Piazza dell’Odegitria – Katedra św. Sabina (Cattedrale di San Sabino), pierwszego patrona Bari
- Pochodząca z XI wieku romańska świątynia, podobnie jak Katedra Św. Mikołaja także posiada prostą fasadę z jasnego kamienia ozdobioną jedynie łukami i rozetą. Nad kościołem dominuje wysoka dzwonnica, z kolei wnętrze katedry zdobią zabytkowe XIII-wieczne freski
- Stare miasto w Bari to nie tylko gwarne place i obiekty sakralne, ale także odrapane kamienice, sznurki z suszącym się praniem, czy panie siedzące na ulicy i… lepiące makaron
- Lokalny makaron Orecchiette stał się kulinarnym symbolem Bari. Makaron wyrabiany z mąki durum i wody ma kształt małych „uszek”, a jego nazwa pochodzi od włoskiego słowa „orecchio” oznaczającego właśnie „ucho”
- Strada delle Orecchiette, czyli „ulica makaronów” (oficjalna nazwa to Strada Arco Basso) to miejsce gdzie można podglądać jak na ulicy, na drewnianych stolikach gospodynie wytwarzają, przyrządzają i oczywiście sprzedają apulijski specjał
- Po przejściu przez charakterystyczny łuk Arco Basso docieramy do Zamku Sforzów (Castello Normanno-Svevo di Bari)
- Zamek był elementem potężnego systemu fortyfikacji jaki powstał w XII wieku. Na przestrzeni lat był rozbudowywany. Powstały m.in. mury obronne, główna wieża, baszty, a całość otoczono szeroką fosą. W czasie kiedy na zamku mieszkała Bona Sforza, przekształcił się on w renesansową rezydencję, zachowując jednak swój obronny charakter
- Po drugiej stronie starego miasta, na wysuniętym w kierunku morza cyplu stoi forteca Fortino di Sant’Antonio. Obecnie przestrzeń dla różnych wydarzeń kulturalnych oraz punkt widokowy skąd rozpościerają się piękne panoramy na wybrzeże i …
- Średniowieczne zabudowania Bari Vecchia otoczone są z jednej strony Adriatykiem, a z drugiej zabudową, rozległej dzielnicy Murat (Borgo Muratiano)
- Umowną granicę pomiędzy starą i nową częścią miasta stanowi aleja z palmami – Corso Vittorio Emanuele II
- Dzielnice Murat charakteryzuje prostopadła siatka ulic oraz zabudowa, którą stanowią kamienice mieszkalne z XIX i XX wieku
- W zabudowie tej części miasta można znaleźć wiele perełek architektury, takich jak: Palazzo Fizzarotti, Palazzo del Governo, Teatro Pizzinni czy Teatro Petruzzelli
- Główną aleją handlową jest deptak Via Sparano da Bari biegnący od placu Piazza Moro przy dworcu kolejowym Bari Centrale aż do granic starego miasta
- Ulica ta pełna jest sklepów, butików, drogerii, ale także skwerów czy parków. Przy Via Sparano stoi także zabytkowy budynek Palazzo Mincuzzi, będący pierwszym domem handlowym w mieście
- Jednym z „pocztówkowych” budynków w Bari jest położony w starym porcie gmach Teatru Margherita
- Budynek z piękną secesyjną fasadą, został zbudowany na filarach zanurzonych w morzu i przez to często nazywany jest „teatrem na wodzie”
- Teatrem jest jednak tylko z nazwy (do 1979 roku w budynku faktycznie był teatr), gdyż wewnątrz urządzono centrum kultury i przestrzeń wystawienniczą
- Wizytówką Bari jest długa promenada Lungomare di Bari ciągnąca się wzdłuż wybrzeża. Dzieli się ona na dwie części: Lungomare Imperatore Augusto oplatająca stare miasto od strony wschodniej oraz Lungomare Araldo di Crollalanza ciągnąca się wzdłuż morza od Teatru Margherita aż do plaży Pane e Pomodoro
- Promenada wzdłuż Atlantyku usiana jest niezliczoną ilością ławek i żeliwnych latarni ulicznych. Spacerując nią można podziwiać z jednej strony gmachy lokalnych urzędów i instytucji kultury, a z drugiej piękną panoramę portu i starego miasta
- Na końcu promenady znajduje się plaża miejska Pane e Pomodoro, co w dosłownym tłumaczeniu oznacza „Chleb i Pomidor”. Nazwa najprawdopodobniej wzięła się stąd, że kiedyś mieszkańcy przychodząc na plażę przynosili ze sobą przekąski składające się z chleba i pomidorów
