- Na krańcu regionu Algarve, przy rzece Gwadiana stanowiącej naturalną granicę między Portugalią a Hiszpanią leży miasteczko Vila Real de Santo António
- Tu zaczyna się kraj, Portugalia – głosi hasło na internetowej stronie miasta
- Patrząc na mapę miasta uwagę zwraca charakterystyczna siatka prostopadle przecinających się ulic tworzących szachownicę. Nie jest to przypadkowy układ, a wiąże się z historią miasta
- Dzieje miejscowości są ściśle związane z wydarzeniem, które dosłownie, wstrząsnęło całą Portugalią, czyli wielkim trzęsieniem ziemi w 1755 roku. Katastrofa naturalna zrujnowała całą Lizbonę i znaczną część regionu Algarve
- Wielka fala tsunami będąca następstwem wstrząsów całkowicie zniszczyła istniejącą wówczas na tym terenie starą wioskę rybacką Santo António de Arenilha
- Po ustaniu ruchów sejsmicznych dekretem króla nakazano budowę zupełnie nowego, innowacyjnego miasta, strategicznie zlokalizowanego tuż przy granicy z Hiszpanią
- Nowatorska koncepcja powstała na wzór odbudowanej Lizbony i zakładała budowę osady z centralnym placem miejskim, jednolitą niską zabudową i siatką ulic przecinających się pod kątem 90 stopni
- Całość zabudowy powstała w oparciu o portugalski styl architektoniczny Pombaline, nazwany na część odpowiedzialnego za odbudowę Lizbony i Vila Real de Santo António pierwszego
markiza de Pombal – Sebastião José de Carvalho e Melo (historyczne centrum miasta nazywane jest Núcleo Pombalino)
- Głównym punktem miasta jest plac Markiza de Pombal (Praça Marquês de Pombal) z charakterystycznymi czarno-białymi kostkami brukowymi (Calçada Portuguesa) rozchodzącymi się promieniście od stojącego centralnie obelisku. Ów pomnik symbolizuje panowanie króla Portugalii José I, który podjął decyzję o budowie miasta (monument postawiono z okazji zakończenia prac budowlanych)
- Kwadratowy plac otaczają drzewa pomarańczowe oraz niska zabudowa z charakterystycznymi budynkami ratusza miejskiego (Câmara Municipal de Vila Real de Santo António) oraz kościoła parafialnego (Igreja de Nossa Senhora da Encarnação). Co ciekawe zgodnie z planem Pombaline wysokość obeliska, kościoła i fasady budynków otaczających rynek zostały proporcjonalnie dobrane
- W pobliżu głównego placu Vila Real de Santo António znajduje się budynek dawnego targu miejskiego, w którym obecnie mieści się Centrum Kultury Antonio Aleixo. Odbywają się tam wystawy malarstwa, rzeźby i fotografii oraz koncerty i przedstawienia teatralne
- Uwagę zwaca 40-metrowa latarnia morska (Farol de Vila Real de Santo António) wybudowana nietypowo w głębi lądu, z racji niestabilnego terenu wzdłuż linii brzegowej
- Wzdłuż rzeki i wzdłuż całego miasta ciągnie się aleja Avenida da República. a obok niej ozdobiona efektownymi palmami promenada. Przy promenadzie ulokowano marinę oraz port, z którego wypływają m.in. promy do położonego po drugiej stronie rzeki, hiszpańskiego miasta Ayamonte
- Przy alei Avenida da República stoi także Alfândega, jeden z pierwszych budynków ukończonych podczas budowy nowej osady, w którym przez wiele lat mieścił się urząd celny
- Przemysł rybacki (połowy tuńczyka i sardynek) kiedyś stanowił podstawę gospodarki osady, dziś całe miasto i region stawiają na turystykę
- Kilka kilometrów na południe od Vila Real de Santo António znajdują się szerokie piaszczyste plaże. Z pięknych piaszczystych plaż słynie także położona tuż obok miejscowość Monte Gordo
- Teren pomiędzy Vila Real de Santo António, Monte Gordo i piaszczystym wybrzeżem porasta rozległy las sosnowy (Mata Nacional das Dunas de Vila Real de Santo António), w którym żyje m.in. liczna populacja kameleonów
- Z kolei na północ od miasta znajduje się rezerwat przyrody (Reserva Natural do Sapal de Castro Marim e Vila Real de Santo António), w skład którego wchodzą rozległe bagna i torfowiska stanowiące dom dla tysięcy ptaków, gadów, płazów i ssaków
