- Na początku XIII wieku w małej wiosce w środkowych Czechach odkryto srebro, surowiec, który zapoczątkował dynamiczny rozwój Kutnej Hory
- W szybkim tempie powstawała infrastruktura przemysłowa związana z wydobyciem rud srebra, a wioska przekształciła się w osadą górniczą
- Aby dodatkowo podkreślić rangę miasta, czeski król Wacław II założył w Kutnej Horze główną mennicę (wcześniej mennice istniały w wielu miastach), a miasto stało się skarbcem kraju. Na tym nie poprzestano. Władca sprowadził do Czech rzemieślników z Florencji, którzy mieli bić nowe monety – używane dotąd denary zostały zastąpione przez praskie grosze
- W krótkim czasie Kutna Hora stała się centrum gospodarczym państwa czeskiego. Była na tyle ważnym miejscem, że wkrótce przeniósł się tam czeski król, a dotychczasowa osada otrzymała status Królewskiego Miasta Górniczego
- Siedzibą mennicy królewskiej i jednocześnie późniejszą rezydencją władcy stał się zamek w Kutnej Horze, który dla uhonorowania pracy najemnych rzemieślników nazwano Włoskim Dworem (Vlašský Dvůr)
- Dzieje Włoskiego Dworu mają także polski akcent, gdyż w 1471 roku na sejmie elekcyjnym wybrano tam polskiego króla Władysława II Jagiellończyka na nowego króla Czech
- Dzisiejszy Włoski Dwór został udostępniony dla turystów. Można tam zobaczyć wystawy monet bitych w mennicy, poznać bliżej pracę mincerzy, a także zobaczyć piękną gotycką kaplice, sale obrad i komnaty królewskie
- W średniowieczu wzrostowi potęgi miasta towarzyszyła budowa okazałych kościołów i rezydencji magnackich. Dzisiejsze historyczne centrum Kutnej Hory pełne jest monumentalnych budowli sakralnych oraz bogato zdobionych zabytkowych kamienic wywodzących się z okresu świetności miasta
- Symbolem Kutnej Hory jest gotycki Kościół Świętej Barbary (Chrám svaté Barbory) z XIV wieku
- Kościół jest usytuowany na wysokiej skarpie poniżej, której przepływa rzeka Vrchlice. Miejsce wybrano nieprzypadkowo gdyż wcześniej znajdowała się tu kaplica poświęcona Św. Barbarze, patronce górników. I to właśnie ze składek górników wybudowano okazałą świątynię
- Budowla miała stanowić przeciwwagę dla klasztoru w Sedlcu, o którym piszemy poniżej. Kościół miał podkreślać potęgę i znaczenie górniczego miasta. Budynki sakralne w Kutnej Horze miały dorównywać pięknem i monumentalnością obiektom katedralnym w Pradze
- W związku z wyczerpaniem się złóż srebra budowę kościoła górniczego przerywano i wstrzymano na wiele lat. Był on także na przestrzeni stuleci wielokrotnie przebudowywany
- Dzisiejsza budowla z charakterystycznym namiotowym dachem i wysokimi wieżami uważana jest za perłę czeskiego gotyku. Wewnątrz kościoła można podziwiać przepiękne freski i kolorowe witraże z motywami biblijnymi, ale także przedstawiające historię miasta, tradycje mincerskie (bicie monet) czy sceny z życia górników
- Przed kościołem Św. Barbary stoi XIV-wieczna Kaplica Bożego Ciała z pięknym gotyckim sklepieniem. Kiedyś mieściła się w niej kostnica i zakład produkujący organy, dziś organizowane są tam kameralne koncerty organowe i inne wydarzenia kulturalne
- Kutna Hora chciała dorównać Pradze nie tylko jeśli chodzi o wybitność budowli sakralnych. Ulica Św. Barbary (Barborska) prowadząca od Kościoła Św. Barbary w stronę starego miasta przypomina… Most Karola w Pradze
- Z jednej strony szerokiego, brukowanego traktu znajduje się mur ozdobiony 12 barokowymi rzeźbami świętych z drugiej strony potężny budynek dawnego Kolegium Jezuickiego (Jezuitská kolej). Z deptaku rozciągają się piękne panoramy na część starego miasta, Włoski Dwór i kościół Św. Jakuba, a poniższe strome zbocze porasta winnica
- W okazałym białym gmachu dawnego Kolegium Jezuickiego, mieści się obecnie Galeria Regionu Środkowoczeskiego (GASK – Galerie Středočeského kraje) – muzeum prezentujące sztukę współczesną
- Idąc dalej ulicą Św. Barbary docieramy do historycznej starówki Kutnej Hory, która zachowała swój średniowieczny układ architektoniczny. Stare miasto to labirynt wąskich ulic, placów, dziedzińców i tajemniczych zaułków
- Pierwszym z ważnych budynków starówki jest Hradek czyli… mały zamek. W gotyckiej budowli mieści się siedziba Czeskiego Muzeum Srebra (České muzeum stříbra)
- W placówce można zobaczyć ekspozycję związane z historią górniczego miasta oraz kolekcję dawnych monet w tym wybijanego w Kutnej Horze praskiego grosza. Druga część trasy turystycznej zaczyna się od przedstawienia tradycji wydobywania srebra na tym obszarze po czym szlak prowadzi do tuneli starej kopalni. Zwiedzający wyposażeni w lampę i strój górniczy mają możliwość przejść 250-metrowy odcinek sztolni św. Jerzego znajdujący się na głębokości około 40 m
- W zabudowie starówki dominują zabytkowe kamienice, ale w panoramie tej części miasta wybija się 84-metrowa wieża gotyckiego Kościół Świętego Jakuba (Kostel sv. Jakuba)
- Centrum średniowiecznego miasta to jego nieoficjalny rynek, czyli Plac Plackiego (Palackého náměstí) wokół którego ulokowały się liczne kawiarnie i restauracje
- Na sąsiednim placu stoi kamienna Kolumna Niepokalanej Maryi Panny (Morový sloup Panny Marie Neposkvrněné) z 1713 roku. Słup morowy postawiono dla upamiętnienia ofiar epidemii dżumy. Cokół konstrukcji ozdobiono rzeźbami świętych oraz górników, podkreślając górniczy rodowód miasta
- Charakterystycznym obiektem na starym mieście jest zabytkowa, kamienna studnia miejska z XV wieku (kamenná kašna v Kutné Hoře lub Rejskova kašna), która w dawnych czasach była jedynym źródłem wody w mieście
- Uwagę zwracają także bogato zdobione kamienice, wśród których warto wymienić:
- Kamienny dom (Kamenný dům) – kamienica z efektownymi rzeźbami na fasadzie, w której mieści się oddział Muzeum Srebra
- Dom Trzech Króli (Dům U Tří králů) – kamienica z fasadą ozdobioną malowidłem z trzema czeskimi królami
- Dom Tyla (Tylův dům) – dom, w którym urodził się Josef Kajetán Tyl, twórca hymnu narodowego Czech „Gdzie mój dom” („Kde domov můj”) – obecnie mieści się tu muzeum
- Dom Jana Šultysa (Dům zvaný U mramorů) – Jan Šultys był burmistrzem Kutnej Hory, który został rozstrzelany na praskim Rynku Staromiejskim za udział w powstaniu przeciwko Habsburgom. Kamienica w której mieszkał jest ozdobiona malowidłami przedstawiającymi sceny z życia zasłużonego burmistrza
- Jeszcze przed erą „gorączki srebra” w 1142 roku w wiosce Sedlec (obecnie dzielnica Kutnej Hory) założono najstarszy klasztor cystersów na terenie dzisiejszych Czech
- Obiekt sakralny nie przetrwał zawieruchy wojennej (zniszczony w czasie wojen husyckich). Odbudowana gotycka Katedra Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jana Chrzciciela charakteryzuje się surowym, prostym wnętrzem pozbawionym detali architektonicznych
- W sąsiedztwie kościoła katedralnego znajduje się stary cmentarz pośrodku którego stoi kościół Kościół Wszystkich Świętych (Hřbitovní kostel Všech Svatých) w podziemiach którego stworzono kaplicę z ludzkich kości (kostnice Sedlec) – miejsce zadumy zgodnie z łacińską maksymą Memento mori – Pamiętaj, że umrzesz
- Ossuarium w Sedlcu mieści ponad 60.000 kości i czaszek. Są to szczątki mieszkańców Kutnej Hory, ofiar wojen husyckich oraz zmarłych w wyniku epidemii dżumy (Czarna śmierć). Wcześniej ciała zmarłych pochowano na miejscowym cmentarzu, ale rozrósł się on tak bardzo, że zdecydowano się na ekshumacje i przeniesienie szczątków do podziemi kościoła
- „Kaplica Czaszek” jak potocznie nazywane jest ossuarium to makabryczna aranżacja, składająca się z ołtarza, żyrandoli, świeczników, herbów zrobionych z kości czy piramidy ułożonej z czaszek
- Kościół Wszystkich Świętych wraz z przylegającym cmentarzem i ossuarium oraz pobliskim kościołem katedralnym Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jana Chrzciciela stanowią jeden stary kompleks, który wraz z Kościołem Św. Barbary i zabytkami Starego Miasta w Kutnej Horze zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO (w 1995 roku)
