- Symbolem belgijskiego Nivelles jest stojąca w centrum miasta monumentalna Kolegiata św. Gertrudy (Collégiale Sainte-Gertrude de Nivelles)
- Gertruda była córką Itty z Metzu i Pepina z Landen (Pepin Starszy). Rodzina dała początek dynastii Pepinów, z której wywodzili się późniejsi królowie Franków
- Gertruda, pochodząca z wpływowej rodziny nie narzekała na brak adoratorów, ale poprzysięgła, że „nie będzie miała żadnego ziemskiego małżonka, tylko Chrystusa Pana”
- Po śmierci Pepina Starszego, Itta (znana także jako Iduberga) założyła klasztor żeński (około 648 roku), do którego wstąpiła wraz z córką. Wkrótce do benedyktyńskiego klasztoru dla zakonnic w Nivelles dołączyli mnisi z Irlandii. Gertruda została pierwszą przełożoną połączonego klasztoru
- Po śmierci matki Gertruda przekazała zarządzanie klasztorem, a sama skupiła się na modlitwie i ascezie. Zmarła w 659 roku i została pochowana w jednej z kaplic.
- Wkrótce po jej śmierci pielgrzymi zaczęli tłumnie przybywać do Nivelles. Narastający kult św. Gertrudy oraz masowy napływ pątników wymusił konieczność budowy nowej, romańskiej świątyni, konsekrowanej w 1046 roku
- Budynek przetrwał nawałnice bombardowań miasta w czasie I i II wojny światowej. W maju 1940 roku podczas intensywnego, niemieckiego nalotu zniszczone zostało całe centrum Nivelles. Ucierpiała także kolegiata, ale jej mury przetrwały. W kolejnych kilkudziesięciu latach świątynia była sukcesywnie odbudowywana
- Dzisiejsza Kolegiata św. Gertrudy to skarb dziedzictwa religijnego. W fasadzie efektownego kościoła dominują dwie narożne wieże oraz kilkadziesiąt półokrągłych okien. Charakterystycznym elementem jest znajdująca się na południowej wieży 2-metrowa, pozłacana figura dzwonnika. Jean de Nivelles jak potocznie nazywany jest dzwonnik, już od XV wieku bije młotkiem w dzwon oznajmiając godzinę
- Tradycyjnym świętem w Nivelles jest coroczna procesja jaka odbywa się dla uczczenia pamięci św. Gertrudy (Tour de Saint-Gertrude). Począwszy od XIII wieku w ostatnią niedzielę września lub pierwszą niedzielę października (święto Michała Archanioła) relikwie świętej są umieszczane w XV-wiecznym powozie, który rusza w kilkunastokilometrową trasę. Procesja, w której uczestniczą pielgrzymi przebiega przez pola, łąki i wsie wokół miasta, jako nawiązanie do miejsc gdzie św. Gertruda spotykała się z biednymi i potrzebującymi. Po powrocie do miasta relikwie wracają do świątyni, na placu wokół kościoła odbywa się uroczysty festyn
- Współcześnie św. Gertruda jest patronką Nivelles, ponadto uważana jest także za opiekunkę pielgrzymów, podróżujących, chorych oraz kotów i… wszystkich walczących z plagą myszy i szczurów
- Co ciekawe Kościół św. Gertrudy z Nivelles istniał kiedyś w Krakowie na terenie dzisiejszych Plant. Świątynie wybudowano w XV wieku w pobliżu ulicy Siennej, a wokół niej funkcjonował cmentarz dla skazańców (ściętych mieczem przez kata). Kościół zburzono w 1822 roku, a współczesnym nawiązaniem do świątyni jest przebiegająca nieopodal ulica św. Gertrudy
- Wokół Kolegiaty w Nivelles znajduje się rozległy plac otoczony ciągiem niskich kamienic. Uwagę zwraca neogotycki budynek sądu (Palais de Justice) oraz efektowna fontanna Fontaine-Perron
- Przy głównym placu miasta ulokowało się także wiele kawiarni i restauracji, w których można spróbować lokalnego specjału czyli Tarty al Djote (Tarte al D’jote). Jest to tradycyjna tarta boćwinowa, podawana z masłem i z lokalnym serkiem śmietankowym boulette (kulki z odtłuszonego mleka krowiego)
- W Baulers, jednej z dzielnic Nivelles w 1971 roku wybudowano tor wyścigowy o długości 3,72 km. Na obiekcie odbyły się dwa wyścigi Formuły 1 o Grand Prix Belgii – w 1972 i 1974 roku. Oba wyścigi wygrał brazylijski kierowca Emerson Fittipaldi. Wkrótce obiekt zbankrutował, a z czasem został wyburzony a na jego miejscu powstała strefa przemysłowa
